کُــــرد ــ کُـــرمـــانـــج
وَه خیر هاطِنَه وبلاگا مَه      Hûn we xêr hatine malperuka me
فرهنگ کرمانجی ( خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🔸 فرهنگ کرمانجی 🔸

کـلـمــه ( خِـســـتِـــن ) در زبـــان کـــرمــانـجـی

رِه خِـســـتِـــن: پهن کردن

وی خِــســتِـن: روشن کردن

اِ خِــســتِـن: انداختن

دِه خِــســتِـن: پیاده کردن

لی خِــســتِـن: زدن، کتک زدن

وِئر خِـســـتِـــن: در آوردن

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸 فرهنگ کرمانجی 🔸

کـلـمــه( کَــتِـــن) در زبان کرمانجی

کَــتِـــن: افتادن

را کَــتِـــن: خوابیدن

دا کَــتِـــن: فرود آمدند، پیاده شدن

آوّ کَــتِـــن: آب تنی کردن، حمام کردن

آوّ کَــتِـــن: آب افتادن

وَر کَــتِـــن: در آمدن

نَــه کَــتِـــن: نیفتادن

وی کَــتِـــن: روشن شدن

با کَــتِـــن: پر باد شدن

بـار کَــتِـــن: بار افتادن

تــی کَــتِـــن: جا افتادن

لی کَــتِـــن: به او خوردن

دور کَــتِـــن: دور افتادن

بــیـــن کَــتِـــن: بو افتادن

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸فرهنگ کرمانجی 🔸

کـلـمـه ( مـیـش) در زبان کرمانجی

بـاش مـیـش کْـَـه : فشار بده

بِـــر مـیـش کْــَه: بـفـرمـا

خــالَـــه مـیـش کْـَـه: تحویل بگیر

یـــارَه مـیـش نــــــــاوِه: هیچ کاری بلد نیست

قِــــنَــــه مـیـش دَه وِه: ناراحت می شود، دلگیر می شود

پَــنــــاه لَـــه مـیـش دَه وِه: مکان می گیرد، پناه می بَرَد

تــورَه مـیـش دَه وِه: به وجود می آید

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸 فرهنگ کرمانجی 🔸

در زبان کرمانجی اگر حرف ( الف ) در وسط

کلمات قرار بگیرد

آن کلمه کوتاه خوانده می شود

مانند:

آسمان: آســمــیــن، اوســمــیــن

ترکمن: تِـــرمـــــان _تِـــرمـــــیـــن

امام: ایــمـــام _ ایـــمــــیــم

دیوار: دیـــفـــال _ دیـــفــــیــل

رفیق: هَـــوال _ هِـــــویــــل

مـــال: مــال _ مـــیـــل

خـــان: خـــان _ خــیـــن

جـان: جـان _ جــیـــن

بـــار: بـــار _ بــــیـــر

درخت: دار _ دیـــر

مــار: مـــار _ مـــیـــر

درمان: درمــان _ دِئـــرمـــیــــن

فرمان:فـرمــــان _ فِـــرمـــیـــن

جالیز: پـــالـــوز: پـــیــلــــوز

پالان: پـــالّـــــــان: پــیـــلــــیـــن

چوپان: شِــــوان _ شِــوّیــــن

همسایه: جــیـنـار _ جــیــنــیــر

باجناق: بـــاجَــــــه _ بـــیـــجَـــــه

🔹این کلمه به معنی قرعه هم می باشد

اگر ما بگوییم فلانی به نزد باجناق رفت

می گوییم: فـــلانـــی چــــو جَـــم بـــــیـــجَــــه

🔹اگر بگوییم: فـــلانـــی چــــو جَـــم بــــاجَــــه

این جمله اشتباه است

مگر اینکه ما چند نفر باهم باجناق باشیم

ولی اگر بگوییم

فــلانی چــــو جَـــم بـــــیـــجَــــه

یعنی او به نزد باجناقش رفته است

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸 فرهنگ کرمانجی 🔸

در زبان کرمانجی بعضی از کلمات که در اول

آنها حرف ( الف ) باشد

حرف ( الف ) به ( ایـ ) تبدیل می‌شود

مانند:

آتش: آر _ ایـــــر

آسیا: آش _ ایـــش

امام: ایــمـــام

انشالله: ایــشــالا

ابراهیم: ایــــریـــم، ایـبـراهـــیــم، ایــرایــــــم

اسماعیل: ایـــسـمــــاعـــیـل، ایـــسـمـیــل

کـلـمــه هـــای کرمانجی زیـــر اگــر کــوتـــاه

خـوانـده شـــونــــد، حــرف ( الف) تـبـدیـل

بـه ( ی ) مـی شـود

مـانـنـد:

کـاظـم: کــیــظِــم

قـــاسـم: قــیــسِــم

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸 فرهنگ کرمانجی 🔸

در زبان کرمانجی رسم است که وقتی که

یکدیگر را دوست دارند.

نام یکدیگر را کج می گیرند.

🔹نـام مـردهـا آخـر نـام آنـهـا تـبـدیـل بـه ( و) مـی شـود.

مانند: رضا را رَض یا رَضــــو

صدا می زنند

🔹نـام زنـان آخـر نـام آنـهـا تـبـدیـل بـه ( ی) مـی شـود

مانند: فاطمه را فـاط یا فـاطـی

صدا می زنند

🔸کج گرفتن نام یکدیگر توهین به هیچ کسی نیست!

این هم یک نوع خصلت زبان کرمانجی است.

🔹نام مــــردهــــا

مـانـنـد:

رضـــا: رَض _ رَضــــو

رجـــب: رَج _ رَجـــــو

مـحمـــد: مَـــــم _ مَـــــمــــو

و...

🔹نـام زنــــان

مـانــنـــد:

سـکـیـنـه: سَـــک _ سَـکــی

خــدیـجـه: خَــج _ خَــجــی

مـعـصـومــه: مَــص _ مَـــصــی

و....

در موقع صدا زدن به رضا

می گویند: رَضــــو جــــا وَره

یعنی: رضا جان بیا!

در موقع صدا زدن به فاطمه

می گویند:

فـاطـی جــا وَره

یعنی: فاطمه جان بیا!

🖋️ نویسنده: خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

#فرهنگ_کرمانجی

#کرد_کرمانج

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖

🔸فرهنگ کرمانجی 🔸

زیـــــوّ: نـقـره

زیـــــوّ: زیــــپ

دَرزی: سوزن

دَرزی: سرنگ، آمپول

چْــیـــکْ: سـتـاره

چْــیـــکْ: زغال داغ، آتش

طَـنـگ: تـنـگ

طَـنـگ: تـسمـه ای که با آن پالان را بر پشت

اسب و الاغ می بندند

🖋️ نویسنده: خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

#فرهنگ_کرمانجی

#کرد_کرمانج

🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج

🆔 @khodadad_amiri 📖




نويسنده :سجّاد امیری
تاريخ: شنبه ۱۴۰۴/۰۹/۰۱ ساعت: 21:58

آخرین مطالب
Kurd|Kurmanc
افسانه های کرمانجی ( داستان آهنگ قیرا رَمی دوکاندار_ دختر رمضان مغازه دار)
افسانه های کرمانجی( داستان بابا محمد عطار بنا به روایت نیاکان )
فرهنگ کرمانجی ( خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
فرهنگ کرمانجی ( خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
فرهنگ کرمانجی ( خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج)
ضرب المثل های کرمانجی ( اُگِتِه نَه مَزِنان )
چیستان های کرمانجی ( تِشتانوک )
کانال تلگرام خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
شعری درباره حضرت علی (ع) به زبان کرمانجی با رسم الخط کردی آرامی
آرشيو